با همکاری بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی و کمیسیون ملی یونسکو؛

همایش «روز جهانی فلسفه» برگزار شد

​​​​​​​همایش روز جهانی فلسفه با همکاری بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی و کمیسیون ملی یونسکو برگزار شد.
۱۴۰۰/۰۹/۰۱

به گزارش اداره روابط عمومی و بین الملل بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، احد فرامرز قراملکی؛ رئیس بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی در این همایش یک روزه به تبیین موضوع «رخنه‌های آموزش فلسفه در دوره حاضر» پرداخت و گفت: آموزش فلسفه در کشور ما آموزش متن‌محور است و متونی که تدریس می‌شود یا با هدف آموزش نگاشته نشده و یا نویسنده تخصصی در متن آموزش نویسی و فناوری آموزش فلسفه ندارد.

وی این چالش را مربوط به سیاست‌گذاری‌های کلی در آموزش و پروش دانست و گفت: آموزش فلسفه با سیر تاریخی فلسفه اسلامی منطبق نیست؛ ما همه می‌دانیم که فلسفه اسلامی یک رشد تاریخی دارد و دربرگیرنده حداقل سه دوره «پیشاسینوی»، «سینوی» و «صدرایی» است. در دوره پیشاسینوی با فضای متکثر فلسفه اسلامی مواجه هستیم، دوره سینوی دوره وحدت‌بخشی به این کثرت‌هاست و گفتمان و حکمت صداریی عنوان دوره بعدی است که آموزش فلسفه منطبق بر این سیر است.

ضرورت آشنایی با سیر تاریخی فلسفه

قراملکی ادامه داد: معمولاآموزش فلسفه با تدریس «بدایه‌الحکمه» و «نهایته الحکمه» آغاز می‌شود، اما دانشجو هیچ بینش تاریخی از فلسفه ندارد و بدون آشنایی با سیر تاریخی فلسفه آموزش می‌بیند؛ اکثر دانشجویان با فارابی آشنایی بسیار کمی دارند و از فلسفه محمد زکریا رازی، ابوالحسن محمد عامری و فلسفه ابن رشد خبر ندارند. این نشان می‌دهد آموزش فلسفه اسلامی نسبت به میراث معرفتی فلاسفه گذشتگان فراگیری ندارد و ذهن فلسفه‌آموز همراه با رشد تاریخی حرکت نمی‌کند.

این مقام مسئول در ادامه رخنه اصلی در این خصوص را در این نکته دانست که متون فلسفی ما چندان از اطلاعات و بینش تاریخی فلسفه برخوردار نیستند و گفت: عدم انطباق سیر یادگیری فلسفه در ذهن فلسفه‌آموز، نبود بینش تاریخی غنی در ذهن فلسفه‌آموز و نوع مواجهه با متن درسی در آموزش فلسفه از دیگر رخنه‌هایی است که در مسئله فراگیری و آموزش فلسفه وجود دارد.

وی همچنین با بیان اینکه آموزش فلسفه به نوعی متن‌خوانی در فلسفه تبدیل شده است، خاطر نشان کرد: نظام آموزشی علوم اسلامی در حوزه و دانشگاه اغلب متن‏‌محور است. متن‌محوری، چالش‏‌ها و مسائل گوناگون راهبردی و اجرایی فراوانی پیش روی سیاستگذاران، مدیران و مدرسان قرار می‏‌دهد. یکی از این مسائل گونه مواجهه یاددهنده و یادگیرنده با متن است که اهمیت فراوانی در تعلیم و تربیت دارد.

قراملکی ادامه داد: مواجهه با متن گونه‏‌های فراوان دارد که می‌توان به 4 گروه عمده شناختی، احساسی، وجودی و کنشی تقسیم کرد. متن‏‌خوانی رایج‏‌ترین مواجهه با متن در مقاطع مقدماتی و سطوح میانی است. کیفیت آموزش در مواجهه متن‏ خوانی مشروط به شرایطی است.

وی اضافه کرد:  در کتاب «از متن‌خوانی تا متن‌پژوهی» با بیان شرایط افزایش کیفیت متن‏ خوانی، بر مواجهه متن‌پژوهانه و شیوه‏‌های آن تأکید می‏‌شود. مواجهه متن‏‌پژوهانه سبب ارتقای یادگیری، تقویت روحیه پژوهشی و رشد علم می‏‌شود. در این کتاب که چاپ دوم آن روانه بازار نشر شده است، اساسا متن‌پژوهی از دو رویکرد آموزشی و پژوهشی تشکیل شده است و ما در فراگیری فلسفه به هر دو رویکرد نیاز داریم؛ در واقع پس از اینکه متن را خواندیم و فهمیدیم تازه کار آغاز می‌یابد.

رئیس بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی گفت: متن موفق درسی فلسفه یعنی متنی که دارای تجربه تاریخی موفقی بوده و توسط فیلسوفان برای تدریس انتخاب شده است.

وی در ادامه به مهمترین ویژگی متون فلسفی اشاره و تصریح کرد: فیلسوفی که متن را نگاشته در واقع گفتگوی معرفتی  با پیشینیان خود داشته است و متن درسی در فلسفه دو ویژگی عمده دارد؛ نخست اینکه متاثر از سلف و دیگری موثر بر خلف است.

قراملکی ادامه داد: در حقیقت متن آموزشی، فلسفه هویت گفت‌وگویی دارد که در دروس سطح بالاتر از آموزش فلسفه باید رخ دهد، ما باید متن‌پژوهی را الگوی مواجهه با متن قرار دهیم؛ آموزش فلسفه باید فرایند تعاملی یاددهی و یادگیری باشد یعنی فرایند به این صورت باشد که هم یاد بگیرم و هم یاد می‌دهم.

Add new comment:

متن ساده

HTML محدود

Image CAPTCHA
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید